Yumuşak Doku Tümörleri
Yumuşak doku tümörleri uzuv ve gövdenin her tür yumuşak dokusunda görülebilir (adale, yağ dokusu, bağ dokusu, damar, sinir). Yüzeyel olanlar kolayca belirlenebilirken vücut boşluklarına doğru büyüyen derin kitleler ancak belirli büyüklüğe ulaştıktan sonra ya da çevrelerindeki damar ve sinir gibi dokulara baskı yaptıktan sonra farkedilebilirler. Klinik muayene ile tespit edilmiş kitlelerde sadece görüntüleme yöntemleri ile tanı koyulup doğrudan cerrahi tedavinin uygulanması ne yazık ki zaman zaman uygulanabilen tartışmalıve büyük hatalara yol açabilen bir işlemdir.
En doğru yaklaşım küçük ya da büyük tüm kitlelerin bir iğne biyopsisi ile tanısını koyduktan sonra tedavi planlamasının yapılmasıdır.
Yumuşak doku tümörlerinin sınıflaması oldukça karmaşık ve hastalar tarafından anlaşılması güçtür. önemli olan klinik tedavi yaklaşımları açısından tümörlerin sınıflandırılmasıdır. Bu açıdan yumuşak doku tümörleri selim, selim - agressif ve habis davranışlı olarak sınıflandırılabilirler.
Selim tümörlerde basit eksizyonlarla kür sağlanır. Tekrarlama olasılığı düşüktür.
Klinik olarak selim - agressif gruba giren tümörler çevrelerindeki dokuların içlerine girerek yayılırlar. Ancak, vücudun başka bir bölgesine sıçrama özellikleri yoktur. Yeterince geniş sınırlarla çıkarılmadıkları taktirde tekrarlama olasılıkları yüksektir. Desmoid tümörler (agressif fibromatozis) bu tip tümörler için tipik bir örnektir.
Habis yumuşak doku tümörleri çevrelerindeki dokuların içine girerek yayılmaları yanında lenf ve kan dolaşımı ile yakın ve uzak bölgelere sıçramalar yapabilirler. Yumuşak doku tümörlerinin esas tedavi yöntemi geniş sınırlar ile çıkartılmalarıdır. Ameliyat öncesinde lokal tedaviyi kolaylaştırmak amacıyla, tümörün histolojik tipine göre radyoterapi ve bazen kemoterapi yapılabilir. Kemoterapi ayrıca, sistemik yayılımı engellemek amacıyla da ameliyat öncesi ve sonrasında tedaviye eklenebilir. Yetersiz sınırlar ile çıkartılmış bir tümörün tedavisi kesinlikle ameliyat sonrası eklenecek bir radyoterapi ile tamamlanamaz. Bu tümörün tekrarlamasını engelleyemeyeceği gibi tedaviyi tamamlayacak cerrahi girişimlerin uygulanma şartlarını daha zor hale getirecektir. Uygun temiz ve canlı sınırlara ulaşabilmek için daha fazla doku feda edilecek, bu da sıklıkla ilave damar rekonstrüksiyonu veya örtücü plastik cerrahi girişimleri gerekli kılacaktır.
örnek - Yetersiz cerrahi tedavi sonrası radyoterapi ile tedavisi tamamlanmaya çalışılmış, ancak tekrarlamış bir yumuşak doku tümörü
Temiz ve canlı sınırlara ulaşmak için çıkartılan geniş dokunun oluşturduğu boşluk ancak ilave plastik yöntemlerle örtülebilmiş ve hastaya tümörsüz ve hareketli bir uzuv kazandırılabilmiştir.
Aşağıda Dünya Sağlık örgütü'nün (WHO) önerdiği şekilde hazırlanmış ve yumuşak doku tümörlerinin kaynaklarını aldıkları dokuya göre yapılmış geniş kapsamlı bir sınıflamasını bulabilirsiniz. Tabloda yer alan tümörler arasında sık görülenler için daha ayrıntılı bilgi veren bağlantılar da verilmiştir.
| Kaynak doku | Selim | Selim - agressif | Habis |
| Fibröz ve miyofibroblastik | • nodular fasciitis | • yüzeyel fibromatozlar | • fibrosarkom (erişkin veya infantil) |
| Fibröz histiyositomalar | • selim dermal fibröz histiyositoma | • atipik fibroksantom | • pleomorfik malign fibröz histiyositom |
| Yağ dokusu kaynaklı tümörler | • lipom, lipomatozis | • atipik lipom ve iyi diferansiye liposarkom | • liposarkom |
| Düz kas tümörleri | • anjiomiyom |
| • leiomiyosarkom |
| çizgili kas tümörleri | • rabdomiyom |
| • rabdomiyosarkom |
| Damar kökenli tümörler | • hemanjiom | • hemanjioendotelyom (epiteloid hemanjioendoteliom, histiositik hemanjiom)
| • anjiosarkom (habis hemanjioendotelyom, hemanjiosarkom, hemanjioendotelyosarkom) |
| Sinovyal tümörler | • dev hücreli tendon tümörü • pigmente villonodüler sinovit (PVNS) |
|
|
| İskelet dışı kıkırdak tümörleri | • kondrom |
| • kondrosarkom |
| İskelet dışı kemik tümörleri | • fibröz displazi |
| • osteosarkomlar |
| Sinir hücresi kökenli tümörler | • schwannoma (nörilemmoma, nörinoma) |
| • habis schwannoma |
| Kökeni bilinmeyen veya mezenkimal olmayan tümörler | • miksoma |
| • periferik primitif nöroektodermal tümör veya Ewing sarkom ailesi (PNET) |
| Tümör benzeri oluşumlar | • Miyozitis ossifikans |
|
|
